Công ty Mua bán nợ và tài sản tồn đọng của doanh nghiệp (DATC): Thêm một năm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ
Năm 2009, trong điều kiện thị trường tài chính toàn cầu nói chung và Việt Nam nói riêng tiếp tục gặp nhiều khó khăn, hoạt động của Công ty Mua bán nợ và tài sản tồn đọng của doanh nghiệp (DATC) - một định chế tài chính trung gian được Chính phủ chủ trương thành lập để giúp các DN tháo gỡ khó khăn về tài chính - cũng cùng phải chịu những hệ lụy nặng nề. Tuy nhiên, với sự quan tâm chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Tài chính, các bộ, ban, ngành, Trung ương và sự hợp tác của địa phương và các đối tác có liên quan trong quá trình hoạt động, cùng với sự nỗ lực vượt bậc của toàn thể đội ngũ những người làm công tác mua bán nợ, kế hoạch năm 2009 đã được hoàn thành trong niềm vui chung cùng đất nước tiến ra biển lớn.
Năm 2009, trong điều kiện thị trường tài chính toàn cầu nói chung và Việt Nam nói riêng tiếp tục gặp nhiều khó khăn, hoạt động của Công ty Mua bán nợ và tài sản tồn đọng của doanh nghiệp (DATC) - một định chế tài chính trung gian được Chính phủ chủ trương thành lập để giúp các DN tháo gỡ khó khăn về tài chính - cũng cùng phải chịu những hệ lụy nặng nề. Đặc biệt, trong những hoàn cảnh đó, những vướng mắc về cơ chế, chính sách, hành lang pháp lý... đã khiến Công ty tưởng chừng như không thể vượt kế hoạch. Tuy nhiên, với sự quan tâm chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Tài chính, các bộ, ban, ngành, Trung ương và sự hợp tác của địa phương và các đối tác có liên quan trong quá trình hoạt động, cùng với sự nỗ lực vượt bậc của toàn thể đội ngũ những người làm công tác mua bán nợ, kế hoạch năm 2009 đã được hoàn thành trong niềm vui chung cùng đất nước tiến ra biển lớn. Những kết quả đạt được trong những hoạt động nghiệp vụ của Công ty đã chứng minh cho nhận định này.
Trong công tác tiếp nhận, xử lý tài sản và thu hồi nợ tồn đọng đã loại trừ ra khỏi giá trị doanh nghiệp khi CPH DNNN, tiếp tục thực hiện phương châm “phát sinh đến đâu tiếp nhận đến đó”, năm 2009 Công ty đã thực hiện tiếp nhận nợ và tài sản thuộc loại nói trên tại 69 DN (gồm 35 doanh nghiệp Trung ương và 34 doanh nghiệp địa phương) với tổng giá trị tiếp nhận là 141,7 tỷ đồng (trong đó nợ là 55,15 tỷ đồng và tài sản là 86,6 tỷ đồng). Lũy kế đến hết năm 2009, số nợ và tài sản tồn đọng loại trừ mà Công ty đã tiếp nhận là 2.944,2 tỷ đồng ở 2.284 DN (gồm 909 doanh nghiệp Trung ương và 1.375 doanh nghiệp địa phương) trong đó nợ là 1.293,5 tỷ đồng và tài sản là 1.650,7 tỷ đồng. Đến nay, Công ty đã cơ bản hoàn thành việc tiếp nhận nợ và tài sản loại trừ khỏi giá trị doanh nghiệp khi cổ phần hóa DNNN. Bên cạnh đó, công tác xử lý tài sản và thu hồi nợ tồn đọng loại trừ đã tiếp nhận của 249 DN đã đạt giá trị thu hồi là 287,8 tỷ đồng, giá trị thực tế thu hồi được 56,1 tỷ đồng (đạt 159,4% so với kế hoạch năm 2009). Lũy kế đến hết năm 2009, Công ty đã tiến hành xử lý tài sản và nợ tồn đọng loại trừ đã tiếp nhận của 1.502/1.591 doanh nghiệp có tài sản loại trừ cần xử lý, giá trị tiếp nhận đã xử lý đạt 1.496,1 tỷ đồng, giá trị thực tế thu hồi cho NSNN được 401,4 tỷ đồng.
Trong hoạt động mua bán nợ và tài sản tồn đọng, Công ty triệt để thực hiện chủ trương mua nợ có chọn lọc, theo hướng tập trung vào những khoản nợ được đánh giá là có khả năng xử lý nhanh để thu hồi vốn, hoặc nhằm đảm bảo điều kiện cần thiết về mặt tài chính để Công ty có thể nhanh chóng tiến hành việc tái cơ cấu, chuyển đổi sở hữu các DN khách nợ hiện có. Theo đó, Công ty đã chủ động làm việc với các ngân hàng thương mại, các cơ quan chủ quản của DN khách nợ, với Bộ Tài chính và các đối tác có liên quan để bàn giải pháp tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện nghiệp vụ, qua đó, giúp các DN khách nợ làm lành mạnh tình hình tài chính DN, thúc đẩy nhanh hơn tiến độ, lộ trình cổ phần hóa, chuyển đổi, cải cách DNNN của Chính phủ.
Kết quả, trong năm 2009 rất nhiều khó khăn và thử thách này, DATC đã ký được 56 hợp đồng mua nợ với tổng giá trị các khoản nợ là 694,380 tỷ đồng, doanh thu từ xử lý thu hồi nợ và tài sản tồn đọng năm 2009 là 370,2 tỷ đồng, tăng gấp 2 lần so với năm 2008. Như vậy, nếu tính lũy kế thì kết thúc năm 2009, Công ty đã thực hiện mua nợ và tài sản tồn đọng của các ngân hàng thương mại và các chủ nợ khác có tổng giá trị lên đến 6.577,38 tỷ đồng. Hầu hết các hợp đồng mua nợ đều gắn với phương án xử lý nợ thông qua tái cơ cấu lại, chuyển đổi sở hữu DN.
Với kết quả trên, có thể thấy rõ đối với hoạt động xử lý nợ, thu hồi vốn - hoạt động được xác định là trọng tâm công tác trong năm 2009, DATC đã áp dụng nhiều biện pháp xử lý, tiến hành triển khai đồng bộ, quyết liệt để vừa đảm bảo phù hợp với tình hình thực tế, vừa đảm bảo hiệu quả kinh tế. Một trong những hoạt động điển hình là DATC đã tập trung rà soát, đánh giá lại tất cả các phương án nợ và tài sản đã mua theo hình thức thỏa thuận, đồng thời triển khai đồng bộ các biện pháp xử lý thích hợp. Kết quả đã xử lý, thu hồi nợ nêu trên cho thấy, so với các năm trước, cơ cấu doanh số thu nợ từ các DN tái cơ cấu ngày càng tăng và trở thành cấu phần chủ yếu, trong khi đó tỷ trọng doanh số thu nợ từ việc xử lý tài sản đảm bảo ngày càng giảm. Đây là kết quả của hoạt động đầu tư mua nợ gắn với tái cơ cấu lại DN được DATC chủ trương thực hiện từ hai năm trước đây, và kết quả này cũng đã chứng tỏ hoạt động tái cơ cấu DN đã và đang phát huy hiệu quả. Nhiều DN khách nợ được DATC tái cơ cấu đã có những chuyển biến tích cực, hoạt động có hiệu quả và đã tích lũy được nguồn tài chính để trả nợ cũng như đã trả hết nợ gốc trước hạn nhiều năm cho DATC.
Trong hoạt động tái cơ cấu lại kinh doanh của DN khách nợ, thông qua việc mua bán nợ và tài sản tồn đọng, lãnh đạo DATC cùng các đơn vị trực thuộc đã trực tiếp làm việc với các DN khách nợ và các đơn vị chủ quản (các địa phương, ngành, các tập đoàn, các tổng công ty...) để cùng tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn trong việc xử lý nợ tồn đọng, tái cơ cấu tài chính để tiến hành tái cơ cấu hoạt động của DN. Bên cạnh đó, DATC tập trung rà soát tất cả các phương án mua nợ đã thực hiện, khẩn trương hoàn thiện các phương án tái cơ cấu để triển khai thực hiện triệt để. Kết quả đưa lại từ những cố gắng này tương đối khả quan: trong năm 2009, Công ty đã hoàn thành việc xử lý tài chính, tái cơ cấu chuyển đổi lại hoạt động kinh doanh cho 15 DN, trong đó có 2 DNNN làm ăn thua lỗ, âm vốn chủ sở hữu, không đủ điều kiện đủ phần hóa, sau khi được DATC xử lý tài chính đã đủ điều kiện để chuyển đổi CTCP (Công ty Mía đường Kiên Giang và Nhà máy đường Thới Bình); 13 DN còn lại đều được tái cơ cấu tài chính và hoạt động sản xuất - kinh doanh. Theo số liệu lũy kế, đến hết năm 2009, hoạt động xử lý tài chính, tái cơ cấu chuyển đổi các DN khách nợ thông qua nghiệp vụ mua bán nợ và tài sản tồn đọng đã đạt được thành công từ 23 DN khách nợ trong đó có 11 DNNN kinh doanh thua lỗ, âm vốn chủ sở hữu; 12 CTCP có tiềm năng nhưng gặp khó khăn về vốn kinh doanh. Điển hình cho hoạt động này là các DN như: CTCP Sadico Cần Thơ, CTCP Procimex Việt Nam tại Đà Nẵng, CTCP Mía đường Kontum, CTCP Mía đường Sơn La,...
Với kết quả này, có thể thấy DATC đã rất chú trọng việc củng cố, hỗ trợ các DN khách nợ bằng nhiều biện pháp. Do vậy, hầu hết DN được DATC triển khai tái cơ cấu, chuyển đổi sở hữu đều đã có nhiều chuyển biến tích cực trong hoạt động sản xuất - kinh doanh, nhiều DN đã sớm ổn định và có lợi nhuận cao chỉ trong một thời gian ngắn sau khi được tái cơ cấu, đi vào hoạt động sản xuất ổn định.
Với những nỗ lực tìm tòi con đường vươn lên thực hiện nghiêm túc đường lối, chủ trương, chính sách hỗ trợ DN của Đảng và Nhà nước, kết quả thực hiện các chỉ tiêu kế hoạch tài chính của DATC cũng rất đáng trân trọng: tổng doanh thu cả năm 2009 của DATC đạt 525, 45 tỷ đồng (đạt 104,7% so với kế hoạch), trong đó doanh thu từ xử lý nợ và tài sản tồn đọng tiếp nhận đạt 366,1 tỷ đồng, tăng gấp 1,2 lần so với năm 2008; doanh thu từ xử lý, thu hồi nợ đã tiếp nhận là 11,866 tỷ đồng (đạt 169,5% so với kế hoạch); doanh thu từ hoạt động tài chính và doanh thu khác đạt 147, 487 tỷ đồng (đạt 129,4% so với kế hoạch). Lợi nhuận trước thuế của DATC ước đạt khoảng 150 tỷ đồng (đạt 148,5% so với kế hoạch), nộp NSNN khoảng 85 tỷ đồng (đạt 170% so với kế hoạch).